پس بدانكه خلوص و اخلاص بر دو قسم است : اوّل : خلوص دين و طاعت از براى خداى تعالى . دوم : خلوص خود از براى او . و اشاره به اوّل است كريمهء لِيَعْبُدُوا الله مُخْلِصينَ لَه الدّينَ 98 : 5 ، و اين قسم در مبادى درجات ايمان است ، و بر هر كس تحصيل آن از لوازم ، و عبادت بدون آن فاسد ، و يكى از مقدمات وصول به قسم دويم است . و به دوم اشاره شده كه : إلا عِبادَ الله الْمُخْلَصينَ 37 : 40 ، چه خلوص را از براى خود بنده ثابت فرموده . و در اوّل از براى دين اثبات كرده ، و بنده را خالص كنندهء آن قرار داده . و همچنين اشاره به قسم دوّم است حديث : من أخلص للَّه يعنى خود خالص شود . و اوّل به صيغهء فاعل ادا مىشود و ثانى به صيغهء مفعول ادا مىشود . و اين قسم از خلوص مرتبه ايست وراى مرتبهء اسلام و ايمان ، و نمىرسد به آن مگر منظور نظر عناية الله ، و موحّد حقيقى نيست مگر صاحب اين مرتبه ، و مادامى كه سالك به اين عالم داخل نشده دامن